استونیتریل (برای HPLC)

و اما استونیتریل (Acetonitrile) که با نام‌های متیل سیانید، سیانومتان و اتان نیتریل نیز شناخته می‌شود، یکی از ارزشمندترین و پرکاربردترین حلال‌های قطبی با قدرت حل‌کنندگی استثنایی و ویسکوزیته پایین است که خانه ی شیمی و دارو آن را در تمامی گریدهای استاندارد از صنعتی تا HPLC و فوق‌خالص برای مشتریان محترم تأمین می‌نماید. استونیتریل با فرمول CH3CN و جرم مولکولی ۴۱.۰۵ گرم بر مول، مایعی شفاف، بی‌رنگ، با بوی تند و شیرین (مشابه اتر اما تیزتر) است که نقطه جوش ۸۱.۶ درجه سانتیگراد، نقطه ذوب منفی ۴۵.۷ درجه و چگالی ۰.۷۸۶ گرم بر میلی‌لیتر دارد. مهم‌ترین ویژگی‌های استونیتریل که آن را از بسیاری از حلال‌های آلی دیگر متمایز می‌کند، ثابت دی‌الکتریک بسیار بالا (۳۷.۵)، گشتاور دوقطبی قوی (۳.۹۲ D)، توانایی حل کردن طیف گسترده‌ای از ترکیبات یونی و قطبی، ویسکوزیته پایین که باعث کاهش فشار پشت ستون در HPLC می‌شود، و جذب UV بسیار کم در طول موج‌های زیر ۲۱۰ نانومتر است. خانه ی شیمی و دارو، استونیتریل را در گرید صنعتی با خلوص ۹۹ درصد مناسب برای کاربردهای عمومی صنعتی و استخراج‌های هیدروکربنی، گرید نیمه آنالیزی با خلوص ۹۹.۵ درصد برای کاربردهای نیمه‌حساس، گرید آنالیزی (AR) با خلوص ۹۹.۸ درصد و کمترین میزان ناخالصی‌های اسیدی و سیانیدی برای سنتزهای شیمیایی عمومی، گرید HPLC با خلوص بالای ۹۹.۹ درصد و جذب UV بسیار پایین (معمولاً کمتر از ۰.۰۱ در ۲۵۴ نانومتر و کمتر از ۰.۰۰۵ در ۲۱۰ نانومتر) که استاندارد طلایی برای فاز متحرک در کروماتوگرافی مایع با عملکرد بالا محسوب می‌شود، گرید GC (Gas Chromatography) با خلوص فوق‌العاده و کمترین پیک‌های مزاحم برای آنالیزهای دستگاهی، گرید اسپکتروسکوپی (Spectroscopic Grade) برای کاربردهای UV-Vis و IR، و در نهایت استونیتریل فوق‌خشک (Extra Dry) با رطوبت کمتر از ۱۰ پی‌پی‌ام (و حتی کمتر از ۵ پی‌پی‌ام) برای واکنش‌های حساس به آب مانند سنتز ترکیبات آلی فلزی و پلیمریزاسیون‌های زنده عرضه می‌نماید. حجم‌های موجود شامل بطری‌های ۵۰۰ میلی‌لیتری و یک لیتری شیشه‌ای کهربایی (برای جلوگیری از تخریب نوری)، کنسترهای ۵ و ۲۰ لیتری HDPE یا فلزی با پوشش مخصوص، بشکه‌های ۲۰۰ لیتری فلزی و در نهایت تانکرهای ۱۰۰۰ لیتری IBC برای مصارف صنعتی و آزمایشگاهی بزرگ می‌شود. از نظر کاربردهای تخصصی، مهم‌ترین و بی‌رقابت‌ترین کاربرد استونیتریل در صنایع داروسازی و کنترل کیفیت به عنوان فاز متحرک اصلی در دستگاه‌های HPLC است، به گونه‌ای که بیش از ۸۰ درصد آنالیزهای HPLC دارویی و غذایی با استفاده از استونیتریل به عنوان جز اصلی فاز متحرک (به همراه آب بافری) انجام می‌شود، زیرا استونیتریل جذب UV پایینی در ناحیه تشخیص طیف‌های UV-Vis دارد، ویسکوزیته کم آن باعث کاهش فشار کاری پمپ‌ها می‌شود و قدرت شویندگی (Elution Strength) آن به خوبی قابل تنظیم است. در صنعت داروسازی، علاوه بر آنالیزهای کیفی و کمی، از استونیتریل به عنوان حلال در سنتز بسیاری از واسطه‌های دارویی، در فرآیندهای کریستالیزاسیون، در استخراج آنتی‌بیوتیک‌ها و ویتامین‌ها، و به عنوان حلال در واکنش‌های جفت شدن پپتیدها (Peptide Coupling) استفاده می‌شود. در صنایع بیوتکنولوژی و زیست‌شناسی مولکولی، استونیتریل گرید HPLC در خالص‌سازی پروتئین‌ها، پپتیدها، الیگونوکلئوتیدها و همچنین در آنالیزهای پروتئومیکس و ژنومیکس به کار می‌رود. در آزمایشگاه‌های شیمی آلی و سنتز، استونیتریل یک حلال قطبی و غیرپروتیک (Aprotic Polar) عالی برای واکنش‌های جانشینی هسته‌دوستی (SN2)، واکنش‌های SNAr در حلقه‌های آروماتیک، واکنش‌های جفت شدن کاتالیستی (مانند سوزوکی، هک، سونوگاشیرا و بوکوالد-هارتویگ) و واکنش‌های اکسیداسیون است، همچنین به عنوان حلال برای معرف‌هایی مانند تترابوتیل آمونیوم فلوراید (TBAF) و سایر نمک‌های آمونیوم چهارتایی کاربرد دارد. در صنعت باتری‌سازی و الکتروشیمی، استونیتریل یکی از حلال‌های کلیدی در ساخت الکترولیت‌های باتری‌های لیتیوم-یون (همراه با نمک‌هایی مانند LiPF6 و LiBF4) است، زیرا پایداری الکتروشیمیایی خوبی داشته و قادر به حل کردن غلظت‌های بالای نمک‌های لیتیومی می‌باشد. در صنایع پتروشیمی و پالایش نفت، از استونیتریل در فرآیند استخراج انتخابی هیدروکربن‌های غیراشباع (مانند بوتادین و ایزوپرن) از جریان‌های C4 پتروشیمی استفاده می‌شود. در صنعت رنگ و چسب، استونیتریل به عنوان حلالی با قدرت بالا در فرمولاسیون برخی چسب‌های صنعتی خاص و به عنوان پاک‌کننده تجهیزات در خطوط تولید رنگ به کار می‌رود. در صنایع استخراج فلزات، از استونیتریل به عنوان حلال در فرآیندهای استخراج با حلال برای جداسازی فلزات واسطه و گرانبها استفاده می‌شود. نکته بسیار حیاتی در مورد استونیتریل، مسائل ایمنی و سمیت آن است. استونیتریل از نظر متابولیسم در بدن، به تدریج به سیانید هیدروژن (HCN) تبدیل می‌شود، بنابراین مسمومیت با استونیتریل می‌تواند با تأخیر چند ساعته ظاهر شده و شامل علائمی مانند تهوع، استفراغ، سردرد، تنگی نفس، تشنج، اسیدوز متابولیک و در موارد شدید، نارسایی تنفسی و مرگ باشد. بر خلاف هیدروژن سیانید که اثر سریعی دارد، مسمومیت با استونیتریل معمولاً ۲ تا ۱۲ ساعت پس از مواجهه بروز می‌کند که می‌تواند تشخیص را دشوار کند. استونیتریل به راحتی از راه پوست، دستگاه تنفس و دستگاه گوارش جذب می‌شود. استونیتریل همچنین بسیار اشتعال‌پذیر است (نقطه اشتعال ۲ درجه سانتیگراد) و بخارات آن سنگین‌تر از هوا بوده و می‌تواند در سطح زمین تجمع کرده و با جرقه یا شعله منفجر شود. در دمای بالا (بیش از ۵۰۰ درجه سانتیگراد) یا در تماس با اسیدهای قوی و اکسیدکننده‌های قوی، استونیتریل می‌تواند تجزیه شده و سیانید هیدروژن و اکسیدهای نیتروژن سمی آزاد کند. خانه ی شیمی و دارو تمام محموله‌های استونیتریل را با رعایت کامل و دقیق استانداردهای حمل مواد بسیار خطرناک و سمی، در بسته‌بندی‌های دربسته و مقاوم به ضربه و نفوذ، همراه با برگه اطلاعات ایمنی کامل (MSDS) که نحوه نگهداری (در جای خنک، خشک، دور از نور، اسیدها و اکسیدکننده‌ها)، روش‌های اولیه درمان مسمومیت (اکسیژن درمانی، تزریق آمیل نیتریت و سدیم تیوسولفات زیر نظر پزشک متخصص) و اقدامات اضطراری را شرح می‌دهد، همچنین گواهی آنالیز (CoA) با ذکر دقیق خلوص، مقدار آب، اسیدیته و جذب UV در طول موج‌های مختلف و برچسب‌های هشدار استاندارد GHS (خطر مرگبار در صورت بلع و استنشاق، خطر تأخیری، بسیار اشتعال‌پذیر) تحویل می‌دهد. کارشناسان فنی خانه ی شیمی و دارو به خریداران محترم تأکید می‌کنند که کار با استونیتریل حتماً باید در هود شیمیایی با تهویه قوی انجام شود، از دستکش‌های مقاوم به حلال (ویتون، نئوپرن یا باریک‌لایه مخصوص) که در برابر نفوذ سیانیدها مقاوم باشند استفاده گردد، و هرگز از دستکش لاتکس معمولی استفاده نشود زیرا استونیتریل به راحتی از لاتکس عبور می‌کند. همچنین توصیه می‌شود افرادی که به طور منظم با استونیتریل کار می‌کنند، آموزش‌های لازم در مورد تشخیص علائم مسمومیت و اقدامات اولیه را دیده باشند. چه به دنبال استونیتریل گرید HPLC با خلوص ۹۹.۹ درصد برای آنالیزهای دارویی و غذایی خود باشید، چه گرید فوق‌خشک برای سنتزهای حساس آزمایشگاهی، چه گرید صنعتی برای فرآیندهای استخراج پتروشیمی و چه گرید فوق‌خالص برای ساخت الکترولیت باتری، خانه ی شیمی و دارو با در اختیار داشتن موجودی کامل در تمامی گریدها و حجم‌ها و تیم فنی مجرب که همواره نکات ایمنی را جدی می‌گیرند، آماده ارائه مشاوره تخصصی رایگان، قیمت رقابتی و ارسال سریع و ایمن با رعایت کامل قوانین حمل مواد سمی به سراسر کشور است. کافی است گرید و حجم مورد نیاز خود را با کارشناسان ما در میان بگذارید تا بهترین گزینه را متناسب با کاربرد خاص شما پیشنهاد دهند.