
ایزوپروپیل الکل (IPA)
و اما ایزوپروپیل الکل که با نامهای ایزوپروپانول، ۲-پروپانول و اختصاراً IPA نیز شناخته میشود، یکی از پرمصرفترین و پرکاربردترین حلالهای آلی در صنایع مختلف از بهداشت و داروسازی گرفته تا الکترونیک و آرایشی-بهداشتی است که خانه شیمی و دارو با افتخار آن را در تمامی گریدها، خلوصها و حجمهای استاندارد تأمین مینماید. ایزوپروپیل الکل با فرمول C3H8O، یک الکل فرار، بسیار اشتعالپذیر و با نقطه جوش ۸۲ درجه سانتیگراد است که به دلیل قدرت حلکنندگی عالی برای ترکیبات قطبی و نیمه قطبی، سمیت نسبتاً پایین و تبخیر سریع بدون بر جا گذاشتن باقیمانده، به یکی از محبوبترین حلالها در سراسر جهان تبدیل شده است. ما در خانه شیمی و دارو، ایزوپروپیل الکل را در گرید صنعتی با خلوص ۹۹ درصد مناسب برای شستشوی چربی، چسبسازی و مصارف عمومی کارخانهای، گرید دارویی (Pharma Grade) با خلوص بالای ۹۹.۸ درصد و منطبق با استانداردهای فارماکوپه ایالات متحده (USP) و اروپا (EP) برای تولید محصولات بهداشتی و دارویی، گرید آنالیزی (AR) با خلوص ۹۹.۹ درصد برای آزمایشگاههای شیمی و بیوشیمی، و گرید مخصوص صنایع الکترونیک (Electronic Grade) با خلوص ۹۹.۹۹ درصد و کمترین میزان یونهای فلزی و ذرات معلق برای شستشوی ویفرها و بردهای مدار چاپی عرضه میکنیم. همچنین ایزوپروپیل الکل ۷۰ درصد آماده به مصرف (رقیق شده با آب دیونیزه) را نیز به عنوان محصولی مستقل برای مصارف ضدعفونی سطوح و تجهیزات پزشکی ارائه میدهیم. حجمهای موجود شامل بطریهای ۵۰۰ میلیلیتری و یک لیتری پلاستیکی یا شیشهای، کنسترهای ۵ و ۲۰ لیتری HDPE با دربهای اطمینان، بشکههای ۲۰۰ لیتری حلبی یا پلاستیکی و در نهایت تانکرهای ۱۰۰۰ لیتری IBC برای تأمین خطوط تولید بزرگ میشود. از نظر کاربردهای تخصصی، مهمترین و شناختهشدهترین کاربرد ایزوپروپیل الکل در صنعت بهداشت و درمان به عنوان ماده اولیه اصلی تولید ژلها و مایعات ضدعفونی کننده دست (با غلظت نهایی ۷۰ تا ۷۵ درصد) است، زیرا در این غلظت، IPA قویترین اثر کشندگی بر باکتریها، ویروسها (از جمله ویروس کرونا) و قارچها را دارد. در بیمارستانها، آزمایشگاهها و کلینیکها، از IPA ۷۰ درصد برای ضدعفونی سطوح کار، تجهیزات پزشکی و حتی پوست پیش از تزریق استفاده گسترده میشود. در صنعت داروسازی، ایزوپروپیل الکل به عنوان حلال در فرآیند گرانولاسیون مرطوب برای تولید قرصها، حلال در ساخت شربتها و عصارههای دارویی، و نیز به عنوان ماده اولیه در سنتز برخی ترکیبات دارویی مانند ایزوپروپیل استرها کاربرد دارد. در صنعت الکترونیک و ساخت بردهای مدار چاپی (PCB)، ایزوپروپیل الکل با خلوص بالا به دلیل تبخیر کامل و بدون باقیمانده، استاندارد طلایی برای تمیز کردن فلکسها، لحیمهای اضافی، گرد و غبار و اثر انگشت از روی بردها و ویفرهای نیمههادی محسوب میشود. همچنین در تولید و تعمیرات تجهیزات نوری مانند لنزها، فیبرهای نوری و نمایشگرها، IPA انتخابی امن است زیرا به اکثر پلاستیکها و پوششهای نوری آسیب نمیزند. در صنایع شیمیایی و پتروشیمی، ایزوپروپیل الکل به عنوان حلال در تولید چسبها، رنگها، رزینها، جوهرهای چاپ و لاکها، همچنین به عنوان ماده اولیه برای تولید استون (از طریق دهیدروژناسیون) و ایزوپروپیل استات کاربرد دارد. در صنعت خودرو، از IPA برای شستشوی قطعات فلزی و پلاستیکی پیش از رنگکاری، رقیقکننده در برخی افزودنیهای سوخت (برای جذب رطوبت و جلوگیری از یخ زدگی)، و تمیزکننده شیشهها و سطوح داخلی استفاده میشود. در آزمایشگاههای شیمی و بیوشیمی، ایزوپروپیل الکل یکی از حلالهای روزمره برای شستشوی ظروف، رسوبدهی اسیدهای نوکلئیک (DNA/RNA) در زیستفناوری، کروماتوگرافی لایه نازک (TLC) و به عنوان ماده واسط در بسیاری از واکنشهای سنتز آلی به کار میرود. همچنین در صنایع آرایشی-بهداشتی، IPA در تولید لوسیونها، تونرها، اسپریهای خخنککننده، پدهای ضدعفونی، خوشبوکنندههای هوا و حتی به عنوان عامل حلال در عطرسازی (به دلیل فراریت متوسط و بوی ملایم) کاربرد گسترده دارد. در صنایع چاپ و لیتوگرافی نیز به کار می رود.
